Τρόποι και υλικά γραφής κατά την αρχαιότητα

Το βίντεο έχει αποκλειστικά εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Απευθύνεται σε παιδιά γυμνασίου και λυκείου κάθε τάξης και πραγματεύεται τους τρόπους και τα υλικά γραφής κατά την αρχαιότητα. Προέκυψε από μοντάζ επεισοδίου της σειράς της Cosmote tv "Τα σωσμένα- Αρχαϊκά Χρόνια" και οι ενότητες στις οποίες εστιάζει είναι:

00:00 Το ελληνικό αλφάβητο

01:46 Η κεφαλαιογράμματη γραφή

02:59 Ο Πάπυρος

09:17 Υλικά γραφής

Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της

Μυθολογικά η Ρώμη ιδρύθηκε από τον Ρωμύλο, απόγονο του Αινεία που ήρθε από την Τροία. Ιστορικά η ίδρυση τοποθετείται το 753 π.Χ. Φαίνεται όμως πως δεν ήταν καινούρια πόλη αλλά μάλλον μια συνένωση παλαιότερων οικισμών. Για την ίδρυσή της πραγματοποιήθηκαν πολλά έργα όπως η αγορά, κεντρική αποχέτευση, ιππόδρομος κλπ

Κοινωνική συγκρότηση

Πατρίκιοι: μεγάλες παραδοσιακές οικογένειες που αποτελούσαν ολόκληρα γένη και θεωρούσαν ότι έχουν καταγωγή από έναν κοινό πατέρα από αυτούς που ίδρυσαν τη Ρώμη (γι’ αυτό πατρίκιοι).

Πελάτες: υπήκοοι των πατρικίων με λίγα δικαιώματα πιθανότατα παλιότεροι κάτοικοι της περιοχής.

Πληβείοι: η μεγαλύτερη σε μέγεθος κοινωνική τάξη (πλήθος). Φτωχοί, χωρίς δικαιώματα, νεοφερμένοι με το ζόρι στη Ρώμη.

Η πολιτική οργάνωση (μέχρι το 509 π.Χ)

Βασιλιάς: αρχηγός του κράτους και ταυτόχρονα ο ανώτατος δικαστής, ο ανώτατος ιερέας και ο ανώτατος στρατηγός.

Σύγκλητος: αποτελούνταν από τους αρχηγούς των ρωμαϊκών γενών, δλδ τους πατρικίους. Ήταν ο προστάτης στην τήρηση των παραδόσεων και έλεγχε τις βασιλικές εξουσίες.

Εκκλησία: αποτελούνταν τόσο από τους πατρίκιους όσο και από τους πελάτες. Καθήκοντά της:

1.      επικύρωνε ή απέρριπτε «διά βοής» τις αποφάσεις του βασιλιά

2.      αποφάσιζε πόλεμο ή ειρήνη

3.      εξέλεγε το βασιλιά

Διαγώνισμα Πολιτεύματα - Κλασική εποχή (σελ. 92-94 και 98-102)

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις πάνω στη φωτοτυπία

1.      Να βάλετε στη σειρά με την οποία διαδέχτηκαν το ένα το άλλο τα πολιτεύματα στην αρχαιότητα:

α. Τυραννία, β. δημοκρατία, γ. βασιλεία, δ. ολιγαρχία, ε. αριστοκρατία

25 μονάδες

2.      Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές(Σ) και ποιες λάθος(Λ); Σημειώστε δίπλα. Δεν χρειάζεται να διορθώσετε τις εσφαλμένες.

·         Το δημοκρατικό πολίτευμα ονομάζεται και τιμοκρατικό γιατί απονέμει την τιμή του πολίτη σε όλους.

·         Η Α΄ αθηναϊκή συμμαχία ονομάστηκε έτσι γιατί είχε έδρα την Αθήνα.

·         Η κλασική εποχή περιλαμβάνει και την εποχή των πολέμων του Αλέξανδρου.

·         Ο Πελοποννησιακός πόλεμος προέκυψε μέσα από τον ανταγωνισμό Αθήνας και Σπάρτης.

·         Κατά τη διακυβέρνηση του Περικλή η Αθήνα επεκτείνει την εμπορική της επιρροή προς τα δυτικά παράλια της Μ. Ασίας.

20 μονάδες

3.      Να αναφέρετε τρεις τρόπους με τους οποίους η Αθήνα ενισχύθηκε οικονομικά.

Α.

Β.

Γ.

15 μονάδες

4.      Εξηγήστε σύντομα τους παρακάτω όρους:

Θεωρικά:

Ισηγορία:

Χορηγία:

Μετοίκιο:

10 μονάδες

5.      Για ποιο λόγο η Αθήνα αναδείχτηκε μεγάλη δύναμη και θεωρήθηκε αξιόπιστη προστάτιδα για τους συμμάχους της;

Απάντηση:

6.      Ποιοι είναι οι δύο τρόποι με τους οποίους η Αθήνα μετατρέπει την συμμαχία της σε ηγεμονία;

Απάντηση:

10 μονάδες

7.      Μελετήστε το παρακάτω παράθεμα και με βάση τις γνώσεις σας εξηγήστε σύντομα τη φράση με τα μαυρισμένα γράμματα.

«Το  φαινόμενο  της  οπλιτικής  φάλαγγας  συνιστά  ένα  νέο  τρόπο  διεξαγωγής  του  πολέμου, όπου  η  μάχη  δεν  είναι  μια  σειρά  μονομαχιών,  αλλά  σύγκρουση  δύο  πειθαρχημένων  κι  ενοποιημένων  συνόλων  από  οπλίτες  και  προεκτείνεται  στον  πολιτικό  χώρο  ως  ένα  υπόβαθρο  για  την  εμφάνιση  της  δημοκρατίας.  Το  φαινόμενο  αυτό  όμως δεν  προέρχεται  κατά  βάθος  απ’ την  εφαρμογή  κάποιας  τεχνολογικής  ανακάλυψης, αλλά  έχει  κοινωνικό  και  πολιτικό  περιεχόμενο».

Κορνήλιος Καστοριάδης

Απάντηση:

20 μονάδες

Ομηρική εποχή (σελ. 80-82) παρουσίαση

Ομηρική εποχή σελ. 80-82

View more presentations or Upload your own.

Αρχαική εποχή (σελ. 86-88) διάγραμμα

Η κρίση του ομηρικού κόσμου

Η αύξηση του πληθυσμού στα ομηρικά χρόνια οδήγησε σε οικονομική κρίση γιατί:

1.      οι καλλιεργούμενες εκτάσεις ήταν λίγες και ανήκαν σε λίγους

2.      δεν υπήρχαν τα μέσα για να βοηθήσουν στην αύξηση της παραγωγής

3.      δεν υπήρχε άλλη πηγή επιβίωσης και πλούτου εκτός από τη γη

Λόγω της κρίσης ο βασιλιάς χάνει μέρος της εξουσίας του από τους ευγενείς οι οποίοι:

1.      έχουν οικονομική δύναμη επειδή διαθέτουν μεγάλες εκτάσεις γης

2.      ασχολούνται με τη σωματική άσκηση και την πνευματική τους καλλιέργεια

3.      εκτρέφουν άλογα και προετοιμάζονται ως πολεμιστές (άρα: ευγενείς=ιππείς)

Λόγω της κρίσης οι ελεύθεροι μικρομεσαίοι καλλιεργητές και οι ακτήμονες για να επιβιώσουν θα στραφούν:

1.      στο εμπόριο

2.      στη ναυτιλία

3.      στη βιοτεχνία

Αν και κάποιοι πλούτισαν, δεν θα εξισωθούν με τους ευγενείς και δεν θα αποκτήσουν αμέσως πολιτικά δικαιώματα. Εξακολουθούν να ανήκουν στο πλήθος.

Οι δούλοι αυξάνονται γιατί κατά την αντίληψη της εποχής ο πολίτης πρέπει να είναι απαλλαγμένος από τις χειρονακτικές εργασίες. Δούλοι γίνονται οι:

1.      αιχμάλωτοι πολέμου

2.      χρεωμένοι στους ευγενείς πολίτες

Η αντιμετώπιση της κρίσης

Για να αντιμετωπιστεί η κρίση έπρεπε να ανοίξει η κλειστή οικονομία. Οι λύσεις ήταν τρεις:

1.      να αναπτυχθεί το εμπόριο και η βιοτεχνία

2.      να κατακτήσουν οι πόλεις νέα εδάφη

3.      να ιδρύσουν αποικίες για να λύσουν το πρόβλημα του υπερπληθυσμού

Κάθε πόλη – κράτος ακολουθεί διαφορετική λύση ή συνδυάζει και τις τρεις. Π.χ η Αθήνα εμπόριο και βιοτεχνία ενώ η Σπάρτη κατακτήσεις.

Εξαιτίας λοιπόν της κρίσης εγκαινιάζεται ο δεύτερος αποικισμός (8^ος – 6^ος αι. π.Χ). Πρόκειται για τη μαζική και οργανωμένη μετακίνηση πληθυσμών από τη μητρόπολη σε μια νέα περιοχή της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου.