Μαθήματα προκατάληψης

Μια απίστευτη απόφαση ρατσισμού και κοινωνικού φασισμού, που καταπατά στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα, πήρε την προηγούμενη βδομάδα ο δήμαρχος Ν. Αλικαρνασσού, σε συνεργασία με εκπροσώπους τοπικών φορέων, κυρίως όμως με τη συναίνεση ή ακόμη και την ενεργητική επιβράβευση κάποιων προϊσταμένων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Ηρακλείου: να διώξουν από τα δημοτικά σχολεία της περιοχής 15 τσιγγάνους μαθητές με το αιτιολογικό ότι «επιβαρύνουν» την περιοχή!

          Είναι χαρακτηριστικό τι εννοούν οι εν λόγω κύριοι με τον όρο «επιβάρυνση», αν αναλογιστεί κανείς ότι πριν μερικούς μήνες συμπεριλάμβαναν στον όρο οχλούσες δραστηριότητες, τις φυλακές, τα σφαγεία, το αεροδρόμιο… Μαζί μάλιστα με τον καταυλισμό των τσιγγάνων κ.λπ, τώρα προσθέτουν χωρίς αιδώ και 15 παιδιά.

          Ο δήμαρχος αμφισβήτησε ακόμη και την πρωτοκαθεδρία του υπουργού Παιδείας να έχει λόγο στα σχολεία της Αλικαρνασσού, ενώ παρατηρήθηκε το επικίνδυνο φαινόμενο οι προϊστάμενοι των διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και ο αρμόδιος σχολικός σύμβουλος να μην υπερασπιστούν την επίσημη εκπαιδευτική πολιτική του υπουργείου Παιδείας και τους νόμους του κράτους, αλλά να συνταχθούν με το μέρος του δημάρχου. Από τους συνδικαλιστικούς φορείς του νομού και τους βουλευτές κανείς δεν έχει μέχρι τώρα αντιδράσει όπως θα όφειλε.

          Αντίθετα, η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Κρήτης εξέδωσε μια δριμύτατη ανακοίνωση, τόσο κατά των νομικών και διοικητικών όψεων της συγκεκριμένης απόφασης όσο κυρίως και για την «παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και την «ισοπέδωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και κατάφορη διάκριση εις βάρος μιας ομάδας ελλήνων πολιτών. Εκτός τούτου», συνεχίζει η ανακοίνωση, «τέτοιες ενέργειες τροφοδοτούν κοινωνικά και πολιτισμικά στερεότυπα, προκαταλήψεις και ρατσιστικές τάσεις και δηλητηριάζουν το κοινωνικό κλίμα».

          Ταυτόχρονα υπάρχει και τεράστιο νομικό πρόβλημα μια που σε σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας τονίζεται μεταξύ άλλων ότι «οι διευθυντές, όχι μόνο θα ενθαρρύνουν την προσέλευση των τσιγγάνων μαθητών στο σχολείο, αλλά και θα αναζητήσουν τσιγγανόπαιδες που μένουν στην περιοχή τους και θα φροντίσουν για την εγγραφή και τη φοίτησή τους».

          Μετά από όλα αυτά πώς είναι δυνατόν εκπαιδευτικοί να θεωρούν ότι αθώα παιδιά επιβαρύνουν τα σχολεία και πρέπει να διασκορπιστούν όπως τα ζώα; Πώς είναι δυνατόν ο δήμαρχος να μετατρέπει έναν ιστορικό δήμο σε αναίμακτο σφαγείο παιδικών ψυχών; Πώς είναι δυνατόν όλοι αυτοί που συμφώνησαν να σπείρουν την απελπισία και να σκοτώσουν την ελπίδα των τσιγγανόπαιδων για μόρφωση, αυτοί οι ίδιοι που σήκωναν πριν από λίγο καιρό τα φλάμπουρα της κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας, να μπορούν να κοιτάξουν τώρα στα μάτια τα δικά τους παιδιά, χωρίς το πρόσωπό τους να μεταβάλλεται σε μια παγωμένη προκρούστεια προσωπίδα;

         Εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 23-12-2000

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

Α1.	Να γράψετε τα συνώνυμα των υπογραμμισμένων λέξεων.
Α2.	Ποια νοηματική σχέση συνδέει την τρίτη με την τέταρτη παράγραφο; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
Α3.	Να εντοπίσετε πέντε σχόλια του συντάκτη και να εξηγήσετε τι εκφράζουν.
Α4.	«να διώξουν…την περιοχή!»: Να μετατρέψετε την ενεργητική σε παθητική σύνταξη.
Α5.	Χρησιμοποιεί ή όχι ο συντάκτης της είδησης την ανεστραμμένη πυραμίδα; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
Α6.	«τέτοιες ενέργειες τροφοδοτούν κοινωνικά και πολιτισμικά στερεότυπα…»: Τι εννοεί κατά τη γνώμη σας η σύγκλητος μ’ αυτή τη φράση; Δώστε την ερμηνεία σας σε μια παράγραφο 80 λέξεων.
Β.	Να παρουσιάσετε στην τάξη σας το περιεχόμενο αυτής της  είδησης με 100 περίπου λέξεις.
Γ.	Πολλά περιστατικά κάθε τόσο θέτουν το ζήτημα των ορίων που πρέπει να έχουν στο σχολείο τα δικαιώματα των μαθητών που ανήκουν σε εθνικές ή φυλετικές μειονότητες. α. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα προβλήματα που δημιουργούνται κατά την ενσωμάτωση των μαθητών αυτών στο σχολικό σύστημα και ποιους αφορούν; β. Πιστεύετε ότι είναι αναγκαία ή όχι η οριοθέτηση της παρουσίας τους στο σχολείο και γιατί; Υποθέστε ότι το κείμενο το απευθύνετε ως επιστολή στον υπουργό Παιδείας. (400-500 λέξεις)

Ο νεοφασισμός εντός των τειχών

Το λεγόμενο «τέλος της μεταπολίτευσης» στη χώρα μας συνοδεύτηκε από την άμβλυνση της πολιτικής αντίθεσης στις φασιστικές λογικές, μια αντίθεση η οποία είχε διαμορφωθεί υπό το κλίμα της απαξίωσης της χουντικής δικτατορίας• η άμβλυνση αυτή στη συνέχεια χαρακτηρίστηκε από την έμμεση νομιμοποίηση της παρουσίας του φασιστικού λόγου στο δημόσιο βίο.

Το σύγχρονο πρόσωπο του φασισμού, όμως, όπως παντού στην Ευρώπη έτσι και στην Ελλάδα, διατηρεί ελάχιστα από τα γνώριμα χαρακτηριστικά των ιστορικών φασιστικών κομμάτων του παρελθόντος και φαίνεται να έχει ενταχθεί πλήρως στη «μεταμοντέρνα συνθήκη», εγκαταλείποντας τις μεγάλες ιδεολογικές αφηγήσεις του ευρωπαϊκού φασισμού του Μεσοπολέμου, διατηρώντας όμως και μεταλλάσσοντας πολιτικά την αμφισβήτηση του κρατικού μονοπωλίου στη νομιμοποιημένη χρήση της βίας, ανεξάρτητα από το ιδεολογικό πλαίσιο με το οποίο κατά περίπτωση την περιβάλλει.
Αυτό δηλώνουν οι τρομοκρατικές δραστηριότητες εναντίον των μεταναστών, οι συγκεντρώσεις και οι πορείες διαμαρτυρίας, οι επιθέσεις σε αντιφασιστικές εκδηλώσεις, οι βεβηλώσεις εβραϊκών νεκροταφείων και συναγωγών (με πιο πρόσφατο κρούσμα την απόπειρα εμπρησμού της Συναγωγής των Χανίων, όπου οι δράστες, επιπλέον, άφησαν μια πλάκα σαπούνι στον τοίχο) και άλλα συναφή, τα οποία ουσιαστικά παραβλέπονται ή και συγκαλύπτονται από την αστυνομία, τους εισαγγελείς και τα μέσα ενημέρωσης.
Αντίστοιχα, ο νέος ρατσισμός, ο οποίος επικεντρώνεται στο πολύπλοκο πρόβλημα της μετανάστευσης, δεν βασίζεται σε επιχειρήματα βιολογικής ιεραρχίας των ανθρώπων, αλλά προβάλλεται ως διεκδίκηση των δικαιωμάτων και των αξιών των «λευκών», των «Ελλήνων» και άλλων, φυλετικά όμως προσδιορισμένων, πληθυσμών. Διεκδικεί το μη αναγώγιμο των πολιτισμικών διαφορών ανάμεσα σε λαούς και φυλές, όπως και την ασυμβατότητα των τρόπων ζωής και των παραδόσεων τους
Στη νεοφασιστική λογική, ο πολιτικός χαρακτήρας των κοινωνικών προβλημάτων ορίζεται με όρους οι οποίοι αναφέρονται στον μεγάλο αριθμό των μεταναστών, την έκταση της εγκληματικότητας, τη γενίκευση της διαφθοράς, τις διαδηλώσεις και τις άλλες μορφές των διεκδικήσεων, την κατάχρηση των πολιτικών δικαιωμάτων, το πανεπιστημιακό άσυλο και άλλα συναφή: τα ζητήματα αυτά προβάλλονται συστηματικά από τα τηλεοπτικά βήματα και αποδίδονται, εν τέλει, στην αδυναμία του --δημοκρατικού-- πολιτικού συστήματος να τα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά επιβάλλοντας περιορισμούς, όρια, κανόνες και γενικότερα «τάξη».
Τελευταία μάλιστα, κάθε κοινωνικό πρόβλημα (από την ανεργία, την κατάσταση της κοινωνικής ασφάλισης και της δημόσιας υγείας και την περιβαλλοντική υποβάθμιση, μέχρι τη η διάδοση των ναρκωτικών ή την κακή κατάσταση των σχολείων) επαναδιατυπώνεται και αποδίδεται στην ανεξέλεγκτη είσοδο μεταναστών στη χώρα και την αναποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης. Αυτή η λογική χαρακτηρίζει τα φασιστικά ιδεολογήματα και --με αναφορά στο έθνος και τη φυλή, αλλά κάθε φορά με διαφορετικούς όρους-- προβάλλεται το νεοφασιστικό πολιτικό σχέδιο•
(…)
Το νεοφασιστικό πολιτικό πρόγραμμα αρνείται μεν τον ρατσισμό, αλλά διεκδικεί το δικαίωμα της πολιτισμικής διαφοράς• αρνείται τη διαφοροποίηση των ανθρώπων, αλλά υπερασπίζεται την καθαρότητα της εθνικής και φυλετικής ταυτότητας. Ταυτόχρονα, η νεοφασιστική πολιτική δράση συνδυάζει προπαγάνδα, κοινοβουλευτική παρουσία και δημόσιες εκδηλώσεις συμβολικής και φυσικής βίας, δημιουργώντας συνθήκες ενός διαρκούς πολέμου, το πεδίο του οποίου παραμένει μονίμως αδιευκρίνιστο και σε μας, αλλά και στους οπαδούς τους.
(…)

Δ. Χασάπης, εφ. Αυγή  10/1/2010

Ερωτήσεις:

Ποια χαρακτηριστικά εντοπίζει το κείμενο στη σύγχρονη μορφή ρατσισμού σε σχέση με το παρελθόν; Να τα παραθέσετε σύντομα με δικά σας λόγια.

Να εντοπίσετε στο κείμενο τα τεκμήρια που χρησιμοποιεί για να αποδείξει τη θέση του.

Το σύγχρονο πρόσωπο του φασισμού, όμως, όπως παντού στην Ευρώπη έτσι και στην Ελλάδα, διατηρεί ελάχιστα από τα γνώριμα χαρακτηριστικά των ιστορικών φασιστικών κομμάτων του παρελθόντος και φαίνεται να έχει ενταχθεί πλήρως στη «μεταμοντέρνα συνθήκη», εγκαταλείποντας τις μεγάλες ιδεολογικές αφηγήσεις του ευρωπαϊκού φασισμού του Μεσοπολέμου, διατηρώντας όμως και μεταλλάσσοντας πολιτικά την αμφισβήτηση του κρατικού μονοπωλίου στη νομιμοποιημένη χρήση της βίας, ανεξάρτητα από το ιδεολογικό πλαίσιο με το οποίο κατά περίπτωση την περιβάλλει.
Αυτό δηλώνουν οι τρομοκρατικές δραστηριότητες εναντίον των μεταναστών, οι συγκεντρώσεις και οι πορείες διαμαρτυρίας, οι επιθέσεις σε αντιφασιστικές εκδηλώσεις, οι βεβηλώσεις εβραϊκών νεκροταφείων και συναγωγών (με πιο πρόσφατο κρούσμα την απόπειρα εμπρησμού της Συναγωγής των Χανίων, όπου οι δράστες, επιπλέον, άφησαν μια πλάκα σαπούνι στον τοίχο) και άλλα συναφή, τα οποία ουσιαστικά παραβλέπονται ή και συγκαλύπτονται από την αστυνομία, τους εισαγγελείς και τα μέσα ενημέρωσης.

Με ποια συλλογιστική πορεία αναπτύσσεται το παραπάνω απόσπασμα του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Να γράψετε την περίληψη του κειμένου με 80-100 λέξεις

Στη σκιά του παγκόσμιου τείχους

Όταν ο Υπουργός Προστασίας μας ανακοίνωσε την ανοικοδόμηση Τείχους στον Έβρο, με σκοπό την αποτροπή της διάβασης των άνευ βίζας μεταναστών, δεν παραξενεύτηκα. Όπως δεν παραξενεύτηκα όταν διάβασα τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν την συντριπτική λαϊκή υποστήριξη στο εγχείρημα. Η Ελλαδίτσα μας, όσο και να το θέλουμε, φάνηκε πως δεν έχει αντιστάσεις στον επεκτατισμό του Παγκόσμιου Τείχους μεγαλύτερες απ’ ότι ο υπόλοιπος κόσμος. Κι αν είχε έως πρότινος, η Κρίση μας κατέστησε πιο επιρρεπείς στην σκοτεινότερη όψη της παγκοσμιοποίησης: στην λογική αυτού του αδυσώπητου Παγκόσμιου Τείχους.

Ποιο Παγκόσμιο Τείχος; Η Γη μας έχει διαιρεθεί εδώ και καιρό στα δύο. Είναι σαν ένας Οικουμενικός Φράχτης να την έχει κόψει σε δύο μέρη. Στο ένα βρίσκουμε, εκατέρωθεν του Ατλαντικού, από την μία μεριά τις ΗΠΑ και τον Καναδά και από την άλλη την Ευρωπαϊκή Σένγκεν (μαζί με το Ισραήλ). Στην Β. Αμερική, το Τείχος αποτελείται, από τους πάγους του Βόρειου Πόλου και τον Απέραντο Φράχτη που χωρίζει τις ΗΠΑ από το Μεξικό. Στην Νότια Ευρώπη φτάνει μέχρι την Πράσινη Γραμμή της Λευκωσίας, μεταμορφώνεται στο Τείχος του Αίσχους που διαπερνά τα Παλαιστινιακά Κατεχόμενα και εξαντλείται λίγο πριν το Γιβραλτάρ αγγίζοντας την Βόρεια Αφρική στον Ισπανικό θύλακα εντός του Μαρόκου. Στην Ανατολική Ευρώπη εξασφαλίζει τα νώτα του από την Ρωσία του Πούτιν ενώ λίγο πιο νότια, στα μέρη μας, ακολουθεί τον ρου του Έβρου μας. Δυτικά των ΗΠΑ, διαπερνά νοητικά τον Ειρηνικό και περικλείει την Ιαπωνία, την Ν. Κορέα και, βεβαίως, την Ωκεανία (Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία).

Για να καταλάβουμε την Φύση του Τείχους αρκούν μερικά απλά στοιχεία: Το 1971, εντός του Τείχους αυτού ζούσε το 28% της ανθρωπότητας στο οποίο αντιστοιχούσε το 59% του παγκόσμιου εισοδήματος. Σήμερα, στην ίδια μεριά του Τείχους, την «δική» μας, ζει μόνο το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού. Όμως, αυτό το 15% της ανθρωπότητας μοιραζόμαστε το 74% του εισοδήματος του πλανήτη. Το υπόλοιπο 85% των ανθρώπων ζει με το 16% του παγκόσμιου εισοδήματος. Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι «εντός των τειχών» εξαπολύουμε εναντίον των «εκτός των τειχών» τον ένα πόλεμο μετά τον άλλον, άμεσα (Ιράκ, Αφγανιστάν) ή έμμεσα (Κονγκό, Σιέρρα Λεόνε), με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι να αναγκάζονται να μεταναστεύσουν για να επιβιώσουν.

Το Παγκόσμιο Τείχος έχει πολλές εκφάνσεις. Ένα συρματόπλεγμα εδώ, ένα ναρκοπέδιο παραπέρα, καμιά φορά ένα περιπολικό κάποιου λιμενικού, κάποιο αδιαπέραστο τσιμεντένιο έκτρωμα. Όπως και να «εκφράζεται» η παρουσία του, ένα είναι σίγουρο: Δεν δύναται να σταματήσει την ανθρώπινη παλίρροια που, ό,τι και να κάνουν οι φύλακές του, θα περνάει ασταμάτητα από πάνω του, υπογείως, από δίπλα, με χίλιους δυο τρόπους. Μόλις χτες είδαμε τι πρέπει να περιμένουμε αν χτιστεί το Τείχος στον Έβρο, με το τραγικό ναυάγιο στα ανοικτά της Κέρκυρας. Το μόνο που πετυχαίνει το Τείχος είναι να αυξάνεται ο αριθμός των θυμάτων και τα πλούτη εκείνων που εμπορεύονται τα αναπόφευκτα περάσματα, ή που αναλαμβάνουν τα έργα οικοδόμησης του Τείχους.

Όσο η φτώχεια, η ανισότητα και οι πόλεμοι γεννούν αρκετή απόγνωση, το Παγκόσμιο Τείχος θα υποκινεί τους άθλιους της οικουμένης να το υπερσκελίσουν.

Και η κοινή πραγματικότητα στον ίσκιο του Τείχους δεν είναι άλλη από τη γενικευμένη ανασφάλεια που δημιουργεί το Τείχος στο διάβα του. Όπου Τείχος και Φόβος, Φονικά, Μαφίες, Στρατοί, Δυστοκία, Φτώχεια, Δυστυχία. Μόνοι κερδισμένοι οι παραβατικοί και οι εταιρείες που έγιναν πολυεθνικές εξάγοντας την τεχνογνωσία τους στο χτίσιμο του Τείχους από το Ισραήλ στο Μεξικό, από το Μαρόκο στην Αιθιοπία. Σαν ένας κακοήθης απατεώνας, που υπόσχεται ακριβώς το αντίθετο εκείνου που τελικά σου φέρνει, έτσι και το Παγκόσμιο Τείχος παράγει ανασφάλεια στο όνομα της ασφάλειας.

Γιάννης Βαρουφάκης, protagon.gr 18/1/2011

Ερωτήσεις:

Ποιο είναι το θέμα του κειμένου;

Ποια η θέση του συγγραφέα;

Ποιος ο σκοπός του συγγραφέα;

Να γράψετε την περίληψη του κειμένου με 100 λέξεις περίπου.

Όσο η φτώχεια, η ανισότητα και οι πόλεμοι γεννούν αρκετή απόγνωση, το Παγκόσμιο Τείχος θα υποκινεί τους άθλιους της οικουμένης να το υπερσκελίσουν. Να αναπτύξετε την παραπάνω περίοδο σε μια παράγραφο 60-70 λέξεων.

Με ποια μέθοδο συλλογισμού (παραγωγή-επαγωγή) αναπτύσσεται η πρώτη παράγραφος του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Υποθέστε ότι καλείστε ως εκπρόσωποι των μαθητών της πόλης σας να καταθέσετε σε ανοιχτή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου τη θέση σας σχετικά με το ζήτημα της εγκατάστασης χώρων φιλοξενίας μεταναστών στην ευρύτερη περιοχή. Πώς θα επιχειρηματολογούσατε για το θέμα; Θεωρείτε ότι υπάρχουν πραγματικές επιπτώσεις από τη μαζική είσοδο μεταναστών στην Ελλάδα ή πρόκειται για σχεδόν ανύπαρκτο πρόβλημα; Τεκμηριώστε τη θέση σας και προτείνετε λύσεις ώστε να περιοριστούν αυτές οι επιπτώσεις. (500 λέξεις περίπου)

Το πείραμα του Ριάτσε και ο Σαββόπουλος

Ιούλιος 1998, ένα σκάφος προσαράζει σε μια παραλία κοντά στο χωριό Ριάτσε της Καλαβρίας, γνωστό από τους περίφημους Πολεμιστές του Ριάτσε, τα δύο χάλκινα ελληνικά αγάλματα που είχαν βρεθεί εκεί το 1972. Το σκάφος μετέφερε γύρω στους 300 Κούρδους, άντρες, γυναίκες, παιδιά.

Οι ντόπιοι περιμαζεύουν τους ξένους και τους παραχωρούν τα εγκαταλειμμένα σπίτια στο ορεινό πάνω χωριό, που το είχαν αφήσει οι ίδιοι όταν κατέβηκαν στη θάλασσα. Έτσι κι αλλιώς, και το παραθαλάσσιο χωριό τους τώρα ήταν σε απόλυτο μαρασμό, ελάχιστοι κάτοικοι είχαν απομείνει, καταστήματα βασικών ειδών δεν υπήρχαν πια, το σχολείο κόντευε να κλείσει.

Ο δάσκαλος του χωριού και κατοπινός δήμαρχος Ντομένικο Λουκάνο φτιάχνει σύλλογο με τη χαρακτηριστική ονομασία «Πόλη του Μέλλοντος» και σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ παρέχει νερό και ηλεκτρικό στους μετανάστες, κι εκείνοι ανταποδίδουν με προσωπική εργασία.

«Ένας άνθρωπος είναι άνθρωπος, με νόμιμα χαρτιά ή όχι. Οι πιο φτωχοί κι απ’ τους φτωχούς θα σώσουν το Ριάτσε, και σε αντάλλαγμα θα σωθούν κι οι ίδιοι απ’ αυτό» ήταν το σύνθημα με το οποίο εκλέχτηκε ο Λουκάνο δήμαρχος το 2004 και ξανά το 2009, ενώ το 2010 ανακηρύχτηκε τρίτος καλύτερος δήμαρχος στον κόσμο από το City Mayors Foundation.

Και όντως, οι μετανάστες έσωσαν το Ριάτσε και σώθηκαν απ’ αυτό. Οι άντρες δούλεψαν στην οικοδομή, οι γυναίκες ραπτική και χειροτεχνία, δημιουργήθηκαν δουλειές και για τους ντόπιους και για ανέργους από τις γύρω περιοχές, ανακαινίστηκαν σπίτια του 17ου αιώνα και νοικιάζονταν στους τουρίστες, άνοιξαν ταβέρνες με κουρδική κουζίνα, οργανώθηκαν αποτελεσματικές ομάδες δασοπροστασίας, γέμισε παιδιά το σχολείο. 

Οι πρώτοι Κούρδοι έφυγαν κάποια στιγμή για τη Γερμανία. Στη θέση τους ήρθαν μετανάστες από την Ερυθραία, την Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν, τη Σομαλία, το Ιράκ κ.ά. Η ζωή για το αναγεννημένο πια Ριάτσε συνεχίστηκε.

Το πείραμα πέτυχε. Η «ρεαλιστική ουτοπία» προσέλκυσε και τον Βιμ Βέντερς, που γύρισε την «Πτήση», μια τριαντάλεπτη ταινία με τους ίδιους τους μετανάστες και τους ντόπιους κατοίκους.

Αυτήν τη συγκλονιστική ιστορία ενδέχεται να διάβασε ο Διονύσης Σαββόπουλος, μολονότι είδε το φως κυρίως στο διαδίκτυο και ελάχιστα έως καθόλου στον Τύπο. Του διέφυγε όμως το ουσιώδες. Ότι στην περίπτωση του Ριάτσε η κοινωνία αγκάλιασε από μόνη της τους μετανάστες κι έγινε ένα μαζί τους. Δεν της επιβλήθηκαν από κάποιον κεντρικό σχεδιασμό, μέσα από τον κρατικό μηχανισμό με τα όργανά του, την αστυνομία κτλ., και έπειτα από περινούστατη υπόδειξη ενός οσοδήποτε μεγάλου μουσικού.

Όσο για τη ρεαλιστική ουτοπία, σκέτη ουτοπία θα μένει για μας. Ενώ η πραγματικότητα, όλο και πιο εφιάλτης.

Γ. Χάρης 28/5/2011

Παρατηρήσεις:

Στις τρεις πρώτες παραγράφους ο αρθρογράφος περιγράφει ένα περιστατικό. Προσπάθησε να το περιγράψεις κι εσύ επιγραμματικά σε  30-40 λέξεις.

Ποιος είναι ο λόγος που κάνει ενδιαφέρον το συγκεκριμένο περιστατικό; Μπορείς να τον εντοπίσεις στο κείμενο;

μολονότι είδε το φως κυρίως στο διαδίκτυο και ελάχιστα έως καθόλου στον Τύπο: τι εκφράζει ο αρθρογράφος με τη συγκεκριμένη διατύπωση κατά τη γνώμη σου;

Όσο για τη ρεαλιστική ουτοπία, σκέτη ουτοπία θα μένει για μας. Ενώ η πραγματικότητα, όλο και πιο εφιάλτης. Πού αναφέρεται εκείνο το μας και ποια συναισθήματα εκφράζει μ’ αυτή τη σκέψη του;

Οι πρώτοι Κούρδοι έφυγαν κάποια στιγμή για τη Γερμανία. Στη θέση τους ήρθαν μετανάστες από την Ερυθραία, την Παλαιστίνη, το Αφγανιστάν, τη Σομαλία, το Ιράκ κ.ά.

Μπορείς να παραθέσεις κάποιους λόγους που οδηγούν στη μετακίνηση αυτούς τους ανθρώπους; Γιατί αποκαλούνται λαθρομετανάστες; Ποια η διαφορά τους από όσους ονομάζονται απλώς μετανάστες; 

Κινδυνεύει η... Ελλάς;

Τα παρακάτω κείμενα δόθηκαν από την ερευνητική ομάδα της Α. Φραγκουδάκη και Θ. Δραγώνα σε εκπαιδευτικούς με σκοπό να διερευνηθεί η στάση τους απέναντι στους ξένους. Φιλοξενούνται στο παράρτημα του βιβλίου "Τι είν' η πατρίδα μας;" εθνοκεντρισμός στην εκπαίδευση, εκδ. Αλεξάνδρεια. Εδώ δίνουν αφορμή για συζήτηση με τα παιδιά.

ΚΕΙΜΕΝΟ Α΄

          Η χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχει γεμίσει από ξένους. Μέχρι πρόσφατα επρόκειτο κυρίως για μετανάστες, λαθρομετανάστες, πρόσφυγες ή προσωρινούς εργαζόμενους από χώρες του τρίτου κόσμου και τις χώρες όπου κατέρρευσε ο σοσιαλισμός – κυρίως την Πολωνία. Το φαινόμενο όμως πήρε ακόμη μεγαλύτερη έκταση με τα πλήθη των Αλβανών που καθημερινά περνούν τα σύνορα και αναζητούν καταφύγιο στην Ελλάδα.

          Τα αποτελέσματα αυτής της εισβολής των ξένων είναι φανερά σε όλους: η παραπτωματικότητα αυξήθηκε σημαντικά και καθημερινά διαβάζουμε στον τύπο συμβάντα κλοπών και βίας. Οι ένοχοι παραμένουν τις περισσότερες φορές ασύλληπτοι διότι οι άνθρωποι αυτοί δεν διαθέτουν άδεια παραμονής, άδεια εργασίας, μόνιμη διεύθυνση ή οποιοδήποτε άλλο στοιχείο νόμιμης ταυτότητας. Κινούνται στο περιθώριο και συνιστούν στοιχείο ανωμαλίας.

          Επιπλέον η χώρα μας αντιμετωπίζει οικονομική κρίση και δεν είναι σε θέση να αφομοιώσει και να φροντίσει αυτούς τους πληθυσμούς. Και ενώ στην αρχή θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι προσφερόταν φτηνότερο εργατικό δυναμικό για δεύτερης κατηγορίας απασχολήσεις, σήμερα, με την αυξανόμενη ανεργία, κινδυνεύουμε να ανταγωνιζόμαστε με τους ξένους για τις θέσεις εργασίας που δικαιωματικά μας ανήκουν.

ΚΕΙΜΕΝΟ Β΄ 

        Η πολιτική επικύρωση της Ενωμένης Ευρώπης φέρνει την Ελλάδα και ειδικότερα την ελληνική εκπαίδευση αντιμέτωπη με μια σειρά επικίνδυνους σκοπέλους. Και αυτό διότι η ιδιαίτερη πολιτιστική φυσιογνωμία μας διατρέχει τον κίνδυνο να αλωθεί από μια ξένη προς την παράδοσή μας και την πνευματικότητά μας ιδεολογία.

          Η Ευρώπη για αιώνες έθεσε στόχους που συναρτήθηκαν με την τεχνική δύναμη και τη μηχανική τελειοποίηση – στόχους που συχνά μετατράπηκαν σε αυτοσκοπό. Σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο το εκπαιδευτικό ιδανικό δεν μπορεί παρά να υπηρετεί την ατομική προαγωγή και το εισόδημα. Με την ένωσή μας με τη Ευρώπη κινδυνεύουμε να υψώσουμε σε εθνικό ιδεώδες έναν πολιτισμό διαφορετικό από πολλές πλευρές από τον δικό μας, μόνο και μόνο επειδή είναι υλικά υπέρτερος και κατά συνέπεια ισχυρότερος.

          Το ιδεώδες της Ενωμένης ευρώπης είναι μια ενοποιητική ερμηνεία των πάντων, η οποία υποτιμά τις επιμέρους διαφορές. Αξίζει να παρατηρηθεί ότι σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες οι λέξεις «ενδιαφέρον» και «συμφέρον» δηλώνονται με την ίδια λέξη. Μια μικρή χώρα σαν τη δικιά μας κινδυνεύει να αφομοιωθεί και άρα να εξαφανιστεί, κάτω από την πίεση ξένων συμφερόντων. Άραγε τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά της εθνικής μας φυσιογνωμίας, όπως η γλώσσα μας, η τεράστια κληρονομιά μας, βασισμένη στην ιστορία της αρχαιότητας, η πνευματικότητά μας θα αντέξουν;

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.     Να διατυπώσετε σε μια σύντομη περίοδο με δικά σας λόγια την άποψη που πρεσβεύει το κάθε κείμενο.

2.     Με ποια επιχειρήματα στηρίζει τη θέση του ο συγγραφέας του πρώτου κειμένου;

3.    Να εντοπίσετε στο κείμενο Α΄ λέξεις ή φράσεις που δείχνουν τη στάση του συγγραφέα απέναντι στους μετανάστες. Πώς θα χαρακτηρίζατε τη στάση αυτή αν κάνετε χρήση των παρακάτω επιθέτων; ρατσιστική, καχύποπτη, απροκατάληπτη, φοβική, πατριωτική, απορριπτική, ορθολογική, φασιστική, προκατειλημμένη, συναισθηματική,  επιθετική, αστήρικτη, εθνικιστική.

4.     Ποιες είναι οι διαφορές και ποιες οι ομοιότητες που υπάρχουν μεταξύ των δύο κειμένων;

5.     Αν συμφωνείς με το κείμενο Β΄ να γράψεις ένα άρθρο στη σχολική σου εφημερίδα, όπου θα επιβεβαιώνεις όσα ισχυρίζεται το κείμενο αντλώντας επιχειρήματα από την καθημερινή εμπειρία.

6.     Αν διαφωνείς με το κείμενο Β΄ να γράψεις μια απαντητική επιστολή στον συντάκτη του με την οποία θα αντικρούεις τα επιχειρήματά του.