ΡΩΜΑΪΚΟ ΚΑΙ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

            Σύμφωνα με τον Οθωμανικό Ιερό Νόμο, όλη η γη ανήκει στο Θεό και την ελέγχει και τη διαθέτει ο Σουλτάνος, που είναι εκπρόσωπός του στη γη. Αυτός παραχωρεί την εκμετάλλευσή της στους αξιωματούχους του στρατού, σαν βραβείο για την επιτυχία τους να διαδώσουν τη μωαμεθανική θρησκεία. Οι αγρότες ως άμεσοι παραγωγοί-καλλιεργητές δεν είχαν λόγο για τον τρόπο και το είδος της καλλιέργειας. Ήταν υποχρεωμένοι να υπακούν σε επαχθείς συμβάσεις που σύναπταν με τους ιδιοκτήτες της γης οι οποίοι τους εκμίσθωναν  τα χωράφια. Ο ιδιοκτήτης τους έδινε το σπόρο και αυτοί τον καλλιεργούσαν, με την υποχρέωση να του αποδώσουν μέρος της παραγωγής. Έτσι η πλήρης νομική αλλά και οικονομική κυριότητα των γαιών ανήκε στους νόμιμους ιδιοκτήτες χωρίς τον κίνδυνο να τη χάσουν επειδή κάποιος άλλος καλλιεργεί τα χωράφια τους. Οι παραπάνω αγρότες δεν είναι άλλοι από τους γνωστούς μας κολίγους.

            Σύμφωνα, όμως, με το Ρωμαϊκό δίκαιο που υιοθέτησε το ελληνικό κράτος, ίσχυε ο νόμος της χρησικτησίας. Ο θεσμός αυτός προβλέπει ότι ο αγρότης που εκμεταλλεύεται μια γη που νομικά δεν του ανήκει αλλά ταυτόχρονα δεν πληρώνει αντίτιμο ενοικίασης, μετά από είκοσι χρόνια η γη αυτή μπορεί να περάσει στην κυριότητά του. Την εποχή των πρώτων χρόνων του ελληνικού κράτους οι εκμισθωτές των εθνικών εδαφών μπορεί να μην είχαν τη νομική κυριότητα των εδαφών αυτών αλλά είχαν την πλήρη οικονομική κυριότητα. Δηλαδή εκείνοι αποφάσιζαν για τον τύπο και τους τρόπους καλλιέργειας και αναλάμβαναν κάθε ζημιά. Επειδή, συγχρόνως, δεν απέδιδαν στο νόμιμο ιδιοκτήτη, δηλαδή στο Κράτος, την οφειλόμενη μίσθωση, μετά από ένα χρονικό διάστημα σφετερίζονταν την αγροτική γη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

α. Κ. Τσουκαλάς, Εξάρτηση και αναπαραγωγή, σελ. 76

β. Β. Κρεμμυδάς, Νεότερη Ιστορία ελληνική και ευρωπαϊκή, σελ. 141-142

γ. Ι.Ε.Ε., τόμος ΙΑ, σελ. 108, 159

ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ - ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ

ΕΤΟΣ	ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΟΣ ΑΡΧΟΝΤΑΣ	ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ
1832 ⇩	Όθωνας (Βασιλιάς)	Απόλυτη Μοναρχία
1844 Σύνταγμα ⇩	Όθωνας (Βασιλιάς)	Συνταγματική Μοναρχία
1864 Νέο Σύνταγμα ⇩	Γεώργιος Α' (Βασιλιάς)	Βασιλευόμενη Δημοκρατία
1911 Αναθεώρηση Συντάγματος του 1864 ⇩	Γεώργιος Α' (Βασιλιάς)	Βασιλευόμενη Δημοκρατία
1924 ⇩	Π. Κουντουριώτης (Πρόεδρος)	Αβασίλευτη Δημοκρατία
1927 Σύνταγμα Αβασίλευτης Δημοκρατίας ⇩	Π. Κουντουριώτης (Πρόεδρος)	Αβασίλευτη Δημοκρατία
1935 Επαναφορά του συντάγματος του 1911	Γεώργιος Β' (Βασιλιάς)	Βασιλευόμενη Δημοκρατία

ΚΡΙΜΑЇΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1853-1856

            Αποτέλεσε στην ουσία μια από τις πολυάριθμες ρωσοτουρκικές πολεμικές αντιπαραθέσεις, οι οποίες χαρακτηρίζουν τα ευρωπαϊκά πράγματα στην διάρκεια όλου του 19^ου αιώνα. Οι ρώσοι μονίμως επεδίωκαν να κατεβούν προς τη μεσόγειο και να αποσπάσουν νέες χώρες από τα χέρια του σουλτάνου. Αυτή τη φορά όμως η Αγγλία και η Γαλλία έσπευσαν να αντιταχθούν σε κάθε επεκτατική ενέργεια του τσάρου, υπερασπίζοντας με ζήλο την εδαφική ακεραιότητα της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Επειδή ο τσάρος κήρυξε τον πόλεμο υπέρ της ορθοδοξίας αλλά και εξαιτίας της Μεγάλης Ιδέας τόσο το βασιλικό ζεύγος της Ελλάδας όσο και όλοι οι έλληνες έκλιναν τώρα ανεπιφύλακτα προς το μέρος της Ρωσίας, γιατί τους παρουσιαζόταν η ευκαιρία να επωφεληθούν από την πολεμική αναταραχή στα βαλκάνια.

            Με πρωτοβουλία λοιπόν του Όθωνα άρχισαν να συγκεντρώνονται χρήματα, να συσσωρεύονται εφόδια πολέμου και τρόφιμα στις παραμεθόριες περιοχές και γενικά να προετοιμάζεται η συμμετοχή των Ελλήνων στον πόλεμο στο πλευρό των Ρώσων. Δημιουργήθηκαν αντάρτικα σώματα στη Θεσσαλία, στην Ήπειρο και στη Μακεδονία που ανήκαν στο οθωμανικό κράτος, ενώ σε βοήθειά τους έσπευσαν αξιωματικοί του ελληνικού στρατού. Υπήρχε κλίμα ευφορείας και διαδιδόταν ότι ο Όθωνας σχεδίαζε να περάσει με στρατό τα σύνορα.

            Ωστόσο στα τέλη Μαΐου 1854 η Αγγλία και η Γαλλία έστειλαν στρατεύματα στον Πειραιά, τον κατέλαβαν και ανάγκασαν τον Όθωνα να δηλώσει ότι θα κρατήσει αυστηρή ουδετερότητα. Σχηματίστηκε νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Α. Μαυροκορδάτο που ανακάλεσε όλους τους έλληνες αξιωματικούς. Οι αγγλογάλλοι επέκτειναν την κατοχή τους ως τα Πατήσια και την Πεντέλη. Η κατοχή παρατάθηκε και μετά το τέλος του Κριμαϊκού πολέμου ως το Φεβρουάριο του 1857 επειδή η Γαλλία και η Αγγλία επιζητούσαν να αποσπάσουν από την ελληνική κυβέρνηση τον έλεγχο των οικονομικών της για τη διευθέτηση του εξωτερικού χρέους του βασιλείου. Έτσι διορίστηκε τριμελής επιτροπή που επέβαλε εξοντωτικούς οικονομικούς όρους. Τέλος, ο οικονομικός αυτός αποκλεισμός είχε και πάρα πολλά ανθρώπινα θύματα λόγω της πείνας που προκάλεσε αλλά και λόγω της επιδημίας χολέρας που μεταδόθηκε από τα γαλλικά στρατεύματα.

(Διασκευή από τα βιβλία: Α. Βακαλόπουλος, Νέα ελληνική ιστορία 1204-1985, ΒΑΝΙΑΣ, Θεσσαλονίκη 1998

και

Κ.Βακαλόπουλος, Νεοελληνική Ιστορία 1204-1940, Αφοι Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1990) 

Η οικονομική ζωή κατά την περίοδο 1922-1936

Σελίδα 54:

Η πολιτική αστάθεια, τα μίση του Διχασμού, η ανακήρυξη της Δημοκρατίας, οι επεμβάσεις του στρατού και οι απόπειρες πραξικοπημάτων…

            Υπό το βάρος της μικρασιατικής καταστροφής εκδηλώθηκε το 1922 στρατιωτικό κίνημα από τους συνταγματάρχες Ν. Πλαστήρα και Σ. Γονατά, που εξανάγκασε το βασιλιά Κωνσταντίνο σε παραίτηση και την αντικατάστασή του από τον Γεώργιο Β', ενώ συγχρόνως το Κίνημα συγκέντρωσε όλες τις εξουσίες στα χέρια του. Αν και το αντιβασιλικό μένος της επαναστατικής κυβέρνησης μειώθηκε λίγο με την απομάκρυνση του Κωνσταντίνου, ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο όταν τον Οκτώβριο του 1923 ο στρατηγός Μεταξάς εξαπολύει φιλοβασιλικό πραξικόπημα που όμως καταπνίγεται εν τη γενέσει του. Το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου ο Γεώργιος εγκαταλείπει την Ελλάδα και το Μάρτιο του 1924 κηρύσσεται η Α' Ελληνική Δημοκρατία με Πρόεδρο τον ναύαρχο Κουντουριώτη και πρωθυπουργό τον Α. Παπαναστασίου.

 Ωστόσο η πολιτική αστάθεια συνεχίζεται μια που μέσα σε ένα χρόνο διαδέχονται η μία την άλλη τρεις κυβερνήσεις. Την τελευταία από αυτές τις κυβερνήσεις την ανατρέπει το στρατιωτικό πραξικόπημα του Θ. Πάγκαλου τον Ιούνιο του 1925. Η δικτατορία του Θ. Πάγκαλου ζει μέχρι τον Αύγουστο του 1926 όταν ο στρατηγός Γ. Κονδύλης τον ανατρέπει και οδηγεί τη χώρα σε εκλογές τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου. Λόγω του αναλογικού συστήματος κανένα κόμμα δεν μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση γι' αυτό και δημιουργήθηκε η λεγόμενη "Οικουμενική". Η ανώμαλη πολιτική κατάσταση κλείνει το 1928 όταν μετά από εκλογές ο Βενιζέλος σχηματίζει κυβέρνηση τετραετίας ως το 1932.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1.      Ν. Σβορώνος, Επισκόπηση της νεοελληνικής Ιστορίας, Θεμέλιο

2.      Θ. Χρήστου, Το πέρασμα στην αβασίλευτη δημοκρατία, ΙΣΤΟΡΙΚΑ εφ. Ελευθεροτυπιας, τόμος 3^ος, τεύχος 22.

3.      ΙΕΕ, τόμος ΙΕ'

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ, ΚΙΝΗΜΑΤΑ, ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΕΣ

ΕΤΟΣ	ΓΕΓΟΝΟΤΑ	ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ
1843 ⇩	Επανάσταση	Ψήφιση Συντάγματος
1862 ⇩	Επανάσταση	Νέο Σύνταγμα Εκδίωξη Όθωνα
1909 ⇩	Κίνημα στο Γουδί	Εκσυγχρονισμός του Στρατού και του Κράτους
1916 ⇩	Κίνημα Εθνικής Αμύνης (Θεσσαλονίκη)	Προσχώρηση της χώρας στην Αντάντ
1922 ⇩	Κίνημα Πλαστήρα-Γονατά (Λέσβος-Χίος)	Απομάκρυνση του Κωνσταντίνου και τιμωρία των υπευθύνων της Καταστροφής
1925 ⇩	Δικτατορία Πάγκαλου	Εκμεταλλεύθηκε τη σύγχυση της εποχής
1926 ⇩	Κίνημα Κονδύλη	Ανατροπή Πάγκαλου Διεξαγωγή εκλογών
1935 ⇩	Κίνημα Βενιζελικών	Αποτροπή παλινόρθωσης της Βασιλείας
1935 ⇩	Δικτατορία Κονδύλη	Επαναφορά του Βασιλιά
1936	Δικτατορία Μεταξά	"σωτηρία" της χώρας από την "αναρχίαν" και τον "κομμουνισμόν" !

Εκλογικές αναμετρήσεις 1910-1920

ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ

1910 – 1920

8 Αυγούστου 1910	Α΄ Αναθεωρητική Βουλή	Νίκη των παλαιών κομμάτων.  Ο Βενιζέλος ανεξάρτητος βουλευτής	Απαίτηση για Σύνταξη Νέου Συντάγματος.
Νοέμβριος 1910	Β΄ Αναθεωρητική Βουλή	Αποχή των παλαιών κομμάτων. Νίκη του βενιζελικού κόμματος	Αναθεώρηση Συντάγματος το 1911.
Μάρτιος 1912	Νέα Βουλή	Σαρωτική νίκη του Βενιζέλου.
Μάρτιος 1915	Πρόωρες εκλογές μετά από παραίτηση του Βενιζέλου λόγω σύγκρουσης με τον βασιλιά.	Νίκη του Βενιζέλου.
Οκτώβριος 1915	Δεύτερη παραίτηση Βενιζέλου. Νέες εκλογές.	Αποχή του βενιζελικού κόμματος. Νίκη φιλοβασιλικών κομμάτων.
1 Νοεμβρίου 1920	Εκλογές μετά τη Συνθήκη των Σεβρών.	Νίκη των αντιβενιζελικών κομμάτων.	25 Ιανουαρίου 1921 σύνταξη νέου Συντάγματος.

Δάνεια του Αγώνα

ΔΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ

            Συνάφθηκαν δύο δάνεια, το ένα το 1824 και το άλλο το 1825, με αγγλικές τράπεζες. Το πρώτο υπογράφτηκε για ονομαστικό κεφάλαιο 800.000 λιρών και το δεύτερο για 2.000.000 λίρες. Το ένα συμφωνήθηκε με επιτόκιο 59% και το άλλο με 55,5%. Από το πρώτο δάνειο στα χέρια των Ελλήνων έφτασαν περίπου 300.000 λίρες και από το δεύτερο 600.000 λίρες. Τα υπόλοιπα κρατήθηκαν σαν προμήθειες, τόκοι, χρεωλύσια κ.τ.λ. Ο μεγαλύτερος όγκος αυτών των χρημάτων διατέθηκε για την αγορά έξι ατμόπλοιων και δύο φρεγατών. Τα ατμόπλοια τα είχαν ήδη απορρίψει οι Αιγύπτιοι λόγω κακής κατασκευής και τελικά στην Ελλάδα έφτασαν με μεγάλη καθυστέρηση τα τρία από τα έξι. Αλλά και από τις φρεγάτες μόνο η μία μπόρεσε να περιέλθει στα χέρια των Ελλήνων.

(ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΗΓΕΣ, ΟΕΔΒ)

ΔΑΝΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΟΘΩΝΑ

            Στο άρθρο 12 της συνθήκης της 7^ης Μαΐου 1832 εγγυώνταν οι Δυνάμεις δάνειο ύψους 60.000.000 φράγκων. Το δάνειο αυτό επρόκειτο να καταβληθεί σε τρεις δόσεις. Όμως η εγγύηση των Δυνάμεων κάλυπτε μόνο την πρώτη δόση. Εφόσον λοιπόν δεν υπήρχε ρητή εγγύηση στη συνθήκη για τα υπόλοιπα 2/3 του δανείου, κάθε δύναμη, χωριστά, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτό το μέσο-πράγμα που έγινε συχνά-για να ασκήσει πίεση στο βασιλιά, άλλοτε υποστηρίζοντας τις απόψεις του διπλωματικού της εκπροσώπου στην Αθήνα και άλλοτε τις θέσεις του κόμματος στο οποίο παρείχε την προστασία της. Η συνθήκη απαιτούσε από το ελληνικό κράτος την ετήσια καταβολή του τοκοχρεωλυσίου για την εξόφληση του δανείου κι έτσι τα εισοδήματα του κράτους δεν μπορούσαν παρά να χρησιμοποιούνται για τις υποχρεώσεις απέναντι στους δανειστές. Επίσης, καθώς στο κείμενο της συνθήκης αναφερόταν ότι οι διπλωματικοί εκπρόσωποι των τριών Δυνάμεων έπρεπε να επιβλέπουν την καλή εκτέλεση αυτής της ρήτρας ήταν πολύ φυσικό η συνθήκη, όπως είχε διατυπωθεί, να ανοίγει το δρόμο σε κάθε είδους επέμβαση στα δημοσιονομικά πράγματα της Ελλάδος.

(Ι.Ε.Ε. τ. ΙΓ σελ. 33)