Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της

Μυθολογικά η Ρώμη ιδρύθηκε από τον Ρωμύλο, απόγονο του Αινεία που ήρθε από την Τροία. Ιστορικά η ίδρυση τοποθετείται το 753 π.Χ. Φαίνεται όμως πως δεν ήταν καινούρια πόλη αλλά μάλλον μια συνένωση παλαιότερων οικισμών. Για την ίδρυσή της πραγματοποιήθηκαν πολλά έργα όπως η αγορά, κεντρική αποχέτευση, ιππόδρομος κλπ

Κοινωνική συγκρότηση

Πατρίκιοι: μεγάλες παραδοσιακές οικογένειες που αποτελούσαν ολόκληρα γένη και θεωρούσαν ότι έχουν καταγωγή από έναν κοινό πατέρα από αυτούς που ίδρυσαν τη Ρώμη (γι’ αυτό πατρίκιοι).

Πελάτες: υπήκοοι των πατρικίων με λίγα δικαιώματα πιθανότατα παλιότεροι κάτοικοι της περιοχής.

Πληβείοι: η μεγαλύτερη σε μέγεθος κοινωνική τάξη (πλήθος). Φτωχοί, χωρίς δικαιώματα, νεοφερμένοι με το ζόρι στη Ρώμη.

Η πολιτική οργάνωση (μέχρι το 509 π.Χ)

Βασιλιάς: αρχηγός του κράτους και ταυτόχρονα ο ανώτατος δικαστής, ο ανώτατος ιερέας και ο ανώτατος στρατηγός.

Σύγκλητος: αποτελούνταν από τους αρχηγούς των ρωμαϊκών γενών, δλδ τους πατρικίους. Ήταν ο προστάτης στην τήρηση των παραδόσεων και έλεγχε τις βασιλικές εξουσίες.

Εκκλησία: αποτελούνταν τόσο από τους πατρίκιους όσο και από τους πελάτες. Καθήκοντά της:

1.      επικύρωνε ή απέρριπτε «διά βοής» τις αποφάσεις του βασιλιά

2.      αποφάσιζε πόλεμο ή ειρήνη

3.      εξέλεγε το βασιλιά

Διαγώνισμα Ξενοφώντας Ελληνικά

Ασκήσεις μετάφρασης

 [50] Ὡς δ’ εἰπὼν ταῦτα ἐπαύσατο, καὶ ἡ βουλὴ δήλη ἐγένετο εὐμενῶς ἐπιθορυβήσασα, γνοὺς ὁ Κριτίας ὅτι εἰ ἐπιτρέψοι τῇ βουλῇ διαψηφίζεσθαι περὶ αὐτοῦ, ἀναφεύξοιτο, καὶ τοῦτο οὐ βιωτὸν ἡγησάμενος, προσελθὼν καὶ διαλεχθείς τι τοῖς τριάκοντα ἐξῆλθε, καὶ ἐπιστῆναι ἐκέλευσε τοὺς τὰ ἐγχειρίδια ἔχοντας φανερῶς τῇ βουλῇ ἐπὶ τοῖς δρυφάκτοις.

1.     Να αποδώσετε στα ελληνικά το σημείο του προηγούμενου κειμένου με τα μαυρισμένα γράμματα.

Απάντηση:

10 μονάδες

2.     Παρακάτω δίνεται μια πρόταση του προηγούμενου αποσπάσματος και η μετάφρασή της. Ξαναγράψτε την αρχαιοελληνική πρόταση αλλά με τη σειρά των λέξεων της νέας ελληνικής:

·        Κείμενο: καὶ ἐπιστῆναι ἐκέλευσε τοὺς τὰ ἐγχειρίδια ἔχοντας φανερῶς τῇ βουλῇ ἐπὶ τοῖς δρυφάκτοις.

·        Μετάφραση: και διέταξε όσους κρατούσαν τα μαχαίρια να σταθούν προκλητικά μπροστά στους βουλευτές στο διαχωριστικό κάγκελο.

·        Ελληνική σειρά:

10 μονάδες

3.     Να μεταφράσετε στα ελληνικά την παρακάτω παραλλαγμένη πρόταση του κειμένου:

Γνούς ὅτι εἰ Κριτίας ἐπιτρέψοι τῇ βουλῇ διαψηφίζεσθαι περὶ ἐμοῦ, ἀναφευξοίμην.

Μτφρ:

10 μονάδες

Ασκήσεις συντακτικού

[51] Πάλιν δὲ εἰσελθὼν εἶπεν· «Ἐγώ, ὦ βουλή, νομίζω προστάτου ἔργον εἶναι οἵου δεῖ, ὃς ἂν ὁρῶν τοὺς φίλους ἐξαπατωμένους μὴ ἐπιτρέπῃ. Καὶ ἐγὼ οὖν τοῦτο ποιήσω. Καὶ γὰρ οἵδε οἱ ἐφεστηκότες οὔ φασιν ἡμῖν ἐπιτρέψειν, εἰ ἀνήσομεν ἄνδρα τὸν φανερῶς τὴν ὀλιγαρχίαν λυμαινόμενον. Ἔστι δὲ ἐν τοῖς καινοῖς νόμοις τῶν μὲν ἐν τοῖς τρισχιλίοις ὄντων μηδένα ἀποθνῄσκειν ἄνευ τῆς ὑμετέρας ψήφου,τῶν δ’ ἔξω τοῦ καταλόγου κυρίους εἶναι τοὺς τριάκοντα θανατοῦν.

4.     α. Να αναγνωρίσετε το είδος των υπογραμμισμένων μετοχών στο παραπάνω απόσπασμα (επιθετική, χρονική, αιτιολογική, εναντιωματική, υποθετική, τελική, τροπική, κατηγορηματική). [βλ. πίσω]

Απάντηση:

εἰσελθὼν:

ἐξαπατωμένους:

β. Στην περίοδο που ακολουθεί:

·        να εντοπίσετε το απαρέμφατο:

·        να αναγνωρίσετε το είδος του:

·        να βρείτε το υποκείμενό του και αν έχουμε ταυτοπροσωπία ή ετεροπροσωπία:

Καὶ γὰρ οἵδε οἱ ἐφεστηκότες οὔ φασιν ἡμῖν ἐπιτρέψειν, εἰ ἀνήσομεν ἄνδρα τὸν φανερῶς τὴν ὀλιγαρχίαν λυμαινόμενον.

5 μονάδες

Ασκήσεις γραμματικής

5.     Στο παραπάνω κείμενο [51]

·        Να εντοπίσετε ένα ουσιαστικό της 1^ης κλίσης και ένα της 2^ης (να τα υπογραμμίσετε στο κείμενο). Όχι όμως αυτά που σας δίνονται παρακάτω:

1^η κλίση:

2^η κλίση:

·        τῆς ὑμετέρας ψήφου: να γράψετε τη δοτική του πληθυντικού για όλη τη φράση

·        προστάτου: να γράψετε την κλητική του ενικού

5 μονάδες

Ερώτηση κατανόησης

6.     Αντιστοιχίστε τα ονόματα της στήλης Α με τα στοιχεία της στήλης Β. (π.χ 3ε)

1.	Θηραμένης	α.	Στρατηγός των Λακεδαιμονίων
2.	Κριτίας	β.	Ορμητήριο του αθηναϊκού στόλου
3.	Λύσανδρος	γ.	Ορμητήριο του σπαρτιατικού στόλου
4.	Αιγός ποταμοί	δ.	Μετριοπαθής φιλολάκωνας αθηναίος μέλος των τριάκοντα
5.	Λάμψακος	ε.	Σκληρός φιλολάκωνας αθηναίος μέλος των τριάκοντα.

10 μονάδες

Διαγώνισμα Πολιτεύματα - Κλασική εποχή (σελ. 92-94 και 98-102)

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις πάνω στη φωτοτυπία

1.      Να βάλετε στη σειρά με την οποία διαδέχτηκαν το ένα το άλλο τα πολιτεύματα στην αρχαιότητα:

α. Τυραννία, β. δημοκρατία, γ. βασιλεία, δ. ολιγαρχία, ε. αριστοκρατία

25 μονάδες

2.      Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές(Σ) και ποιες λάθος(Λ); Σημειώστε δίπλα. Δεν χρειάζεται να διορθώσετε τις εσφαλμένες.

·         Το δημοκρατικό πολίτευμα ονομάζεται και τιμοκρατικό γιατί απονέμει την τιμή του πολίτη σε όλους.

·         Η Α΄ αθηναϊκή συμμαχία ονομάστηκε έτσι γιατί είχε έδρα την Αθήνα.

·         Η κλασική εποχή περιλαμβάνει και την εποχή των πολέμων του Αλέξανδρου.

·         Ο Πελοποννησιακός πόλεμος προέκυψε μέσα από τον ανταγωνισμό Αθήνας και Σπάρτης.

·         Κατά τη διακυβέρνηση του Περικλή η Αθήνα επεκτείνει την εμπορική της επιρροή προς τα δυτικά παράλια της Μ. Ασίας.

20 μονάδες

3.      Να αναφέρετε τρεις τρόπους με τους οποίους η Αθήνα ενισχύθηκε οικονομικά.

Α.

Β.

Γ.

15 μονάδες

4.      Εξηγήστε σύντομα τους παρακάτω όρους:

Θεωρικά:

Ισηγορία:

Χορηγία:

Μετοίκιο:

10 μονάδες

5.      Για ποιο λόγο η Αθήνα αναδείχτηκε μεγάλη δύναμη και θεωρήθηκε αξιόπιστη προστάτιδα για τους συμμάχους της;

Απάντηση:

6.      Ποιοι είναι οι δύο τρόποι με τους οποίους η Αθήνα μετατρέπει την συμμαχία της σε ηγεμονία;

Απάντηση:

10 μονάδες

7.      Μελετήστε το παρακάτω παράθεμα και με βάση τις γνώσεις σας εξηγήστε σύντομα τη φράση με τα μαυρισμένα γράμματα.

«Το  φαινόμενο  της  οπλιτικής  φάλαγγας  συνιστά  ένα  νέο  τρόπο  διεξαγωγής  του  πολέμου, όπου  η  μάχη  δεν  είναι  μια  σειρά  μονομαχιών,  αλλά  σύγκρουση  δύο  πειθαρχημένων  κι  ενοποιημένων  συνόλων  από  οπλίτες  και  προεκτείνεται  στον  πολιτικό  χώρο  ως  ένα  υπόβαθρο  για  την  εμφάνιση  της  δημοκρατίας.  Το  φαινόμενο  αυτό  όμως δεν  προέρχεται  κατά  βάθος  απ’ την  εφαρμογή  κάποιας  τεχνολογικής  ανακάλυψης, αλλά  έχει  κοινωνικό  και  πολιτικό  περιεχόμενο».

Κορνήλιος Καστοριάδης

Απάντηση:

20 μονάδες